Laatste Nieuwsbrief

Nieuwsbrief MINDS  Nr 14  December 2017

 Doorstreeptaken

Binnen de diagnostiek worden diverse papier-en-potlood taken gebruikt, waarbij het gaat om het doorstrepen van bepaalde stimuli. Het zijn tests die veelal visuele selectiviteit en zich-herhalende motorische reacties vereisen. Er worden meerdere cognitieve functies aangesproken, zoals de capaciteit voor volgehouden aandacht, maar ook visuele scanning. En voor een goede prestatie op dergelijke taken is ook de wisseling van activatie en inhibitie van snelle reacties vereist. Een lage score op deze tests kan algehele traagheid of een slechte aandachtsfunctie reflecteren, te wijten aan diffuse hersenbeschadiging of aan juist een acute hersenaandoening. Het kan ook een specifiek defect van respons shift of van motorische soepelheid zijn, of van unilaterale inattentie.

Een welbekende doorstreeptaak is de Bourdon, waar op een aantal regels met stippenpatronen zoveel mogelijk patroontjes met 4 stippen moeten worden weggestreept. Elke afgemaakte regel wordt geklokt, en de gemiddelde regeltijd en gemaakte fouten zijn maten voor algehele snelheid en nauwkeurigheid. De spreiding van de regeltijd kan daarbij iets zeggen over stabiliteit van de volgehouden aandacht. Nadeel van de p&p versie voor de onderzochte is het mogelijke afgeleid raken door voorgaande of volgende regels, en voor de onderzoeker het handmatig klokken na elke regel, alsmede het scoren van de fouten.

Een andere “doorstreeptaak” is de Geheugenvergelijkingstaak (GVT), gebaseerd op de ideeën van Sternberg (1975, 2016) en  veel in de kliniek en in onderzoek toegepast (Brand & Jolles, 1987, Houx, 1991). Behalve snelheid van informatieverwerking en adequaatheid van het visuele zoekproces, kan dankzij manipulatie van de geheugenbelasting bij deze taak naast perceptuele en motorische snelheid ook het cognitieve scanningsproces onderzocht worden. Een tot vier items (cijfers of letters) moeten onthouden worden en geselecteerd worden op het scherm te midden van een groot aantal distractor letters. De computerversie van de GVT is al een aantal jaren in het assortiment van Minds aanwezig. Klik hier voor meer informatie.

Viertjes Zoeken

Afgeleid van, maar niet vergelijkbaar met de Bourdon is de via Minds af te nemen test “Viertjes Zoeken”. In de standaard instelling van de test komt 33 keer een regel met 24 groepjes met stippen op het scherm (zie de figuur hieronder). Elke regel bestaat uit  8 groepjes met 3 stippen, 8 met 4 stippen en 8 met 5 stippen.  De bedoeling is dat op elke regel zo veel mogelijk groepjes met 4 stippen (viertjes) geselecteerd worden. Dit moet zo snel mogelijk maar ook met zo min mogelijk fouten gedaan worden. Als men klaar denkt te zijn met een regel, kan op een button aan het eind van de regel geklikt worden, waarna de volgende regel met nieuwe groepjes stippen verschijnt. Een groepje wordt geselecteerd met de linker muisknop of (bij een aanraakscherm) met de wijsvinger, waarna er een cirkel rond het groepje verschijnt. Fouten (abusievelijk op een drietje of vijfje klikken) kunnen gecorrigeerd worden door er nogmaals op te klikken. Vooraf gaan 2 oefenregels.

Geregistreerd worden de tijd per regel, de aantallen geselecteerde viertjes, het aantal en het type fouten, en de correcties. De resultaten worden in de rapportage vermeld in drie delen met elk 11 regels. Daarnaast worden de 33 regeltijden grafisch afgebeeld (zie de volgende figuur). Normvariabelen zijn de gemiddelde regeltijd, de spreiding van regeltijden, de nauwkeurigheid (aantal geselecteerde viertjes in verhouding tot het aantal fouten), en het aantal correcties. Er is een voorlopige normgroep in  afwachting van meer data.

Literatuur:

Brand, N. & Jolles, J. (1987). Information processing in depression and anxiety. Psychological Medicine, 17, 145-153.

Houx, P. (1991). Cognitive Aging and Health-Related Factors. Maastricht, RL.

Sternberg, S. (1975). Memory scanning: New findings and current controversies. Quarterly Journal of Experimental Psychology, 27, 1-32.

Sternberg, S. (2016). In defence of high-speed memory scanning. Quarterly Journal of Experimental Psychology, 69, 2020-2075.

Voor meer informatie over beschikbare testmodulen in Minds: download de pdf Minds Testmodulen van website www.mindsware.nl of stuur een e-mail naar info@mindsware.nl